De Rijstterrassen van Bali

Meer dan mooie plaatjes.

De rijstterrasen van Bali lijken wel geboetseerd als enorme trappen die reiken aan de pieken van machtige vulkanen. Daar vertoeven de goden, ver weg van het menselijk middenrijk. Terecht vormen ze wezenlijk deel van de landschappelijke pracht van het eiland. Verbluffend ook hoe vindingrijk eenvoudige boeren te werk gingen bij de aanleg ervan. Nog steeds verbazen ingenieurs uit de hele wereld zich over de het feit dat eenvoudige boeren er in slaagden complexe irrigatiesystemen aan te leggen, die zorgden voor voldoende oogsten voor een relatief hoge bevolking. Het antwoord ligt in de subak, typisch Balinese organisaties die je overal op het platteland terugvindt. Deze levensnoodzakelijke coöperatieven zijn verbonden aan het gebied dat geirrigeerd wordt door eenzelfde bron. Soms blijft de subak beperkt tot een dorp, maar vaker is ze verbonden aan een heel areaal, dat bewaterd wordt door eenzelfde bron of rivier. Dan zijn meerdere dorpen verbonden aan dezelfde subak. Soms is een dorpleing ook lid van meer dan een subak.

Deze hechte gemeenschappen facilitieerden de transformatie van Bali in de handen van eenvoudige boeren. Bossen werde gerooid, kanalen gegegraven, overal behalve op de steilste hellingen werden terrassen aangelegd. De Balinesen werden de meeste efficiënte rijstproducenten ter wereld. Dit was in grote mate te danken aan de subak, die zich oorpsonkelijk uitsluitend bezighield met alles wat verband hield met planten van rijst, aanleg en onderhoud van irrigatiekanalen, waterverdeling. Het is niet onlogisch dat er bepaalde ceremonies dienden te worden gehouden om die taak tot een goed einde te brengen. Vandaar dat de subak zich voortaan ook ging ontfermen over religieuze aspecten verbonden aan haar economische taak. Het beste bewijs ligt in het feit dat er op verschillende plaatsten ook heuse subak tempels werden gebouwd en dat iedere dorp wel een vergaderplaats heeft waar subak leden kunnen vergaderen. Toch ligt hun belangrijkste functie in het onderhouden van complexe, vaak eeuwenoude waterdistributiesystemen, die er voor zorgden dat Bali en zijn bewoners nooit hongersnood kenden.






Switch to Dutch