Ngaben

Uitvoerige crematies op Bali

Op reis door Bali, is de kans groot dat u ergens een crematie meemaakt. Dat hoeft niet per se een trieste aangelegenheid te zijn. Voor de Balinezen betreft het een van de vele "overgangsriten", die ieder menselijk wezen transformeert van kind naar volwassen persoon. Het is onderdeel van een reeks ceremonies, die leiden van de ene cyclus naar de volgende. De riten die gepaard gaan met de overgang naar een volgend bestaan, zijn op Bali de belangrijkste. Ze dienen dan ook strict nageleefd te worden. Als u het karakter van de Balinesen en de aard van hun religie een beetje kent, dan mag u verwachten dat een crematie gepaard gaat met lange, complexe en uitvoerige ceremonies. Die dienen om het lichaam van de overledene terug te geven aan de vijf basiselementen van dit universum. Alleen al het verbranden – of "teruggeven" aan het element vuur – niet alleen van het lichaam of de overblijfselen, maar ook van de talloze kunstig gemaakte objecten die allemaal een welbepaalde rol spelen, maken van van een crematie een van de meest indringende religieuze gebeurtenissen van het eiland.

Dit gaat zo in zijn werk. Wanneer een Balinees overlijdt, worden meteen de voorbereidingen voor de crematie o gang gebracht. Als de familie het zich kan permitteren, zullen zij met behulp van de banjar of lokale dorpsraad, tijdelijke huizen en schrijnen beginnen bouwen. Iedreen zal helpen.Niet alleen de goden zullen aanwezig zijn, ook de hele familie wordt uigenodigd, ook als die aan de andere kant van het eiland woont. Er moeten specifieke offers voorbereid worden, heilig water opgehaald worden in speciale bronnen. Soms worden er wayang of poppenspelen en sacrale dansen opgevoerd op de tonen van een heilig gamelan orkest. Het hele dorp helpt bij de constructie crematietorens en een sarcophaag, gehakt uit een volle boomstam en in een vorm die past is bij de kaste van de overledene.

Zo ontstaan schitterende voorwerpen, bedekt met geweven doeken en versierd met kwastjes, bladgoud, verguld papier en spiegels, die slechts eenmaal worden gebruikt bij het transport van het lichaam naar het crematieveld vlakbij de dodentempel van het dorp. Dit dient te gebeuren in een wildenthousiaste processie met uitzinnige kreten en een heftigklinkende gamelan. De strekste mannen van het dorp dragen de loodzawre altaren, torens en sarcophaag, die rusten op bamboeschragen. Aan iedere hoek die ze passeren, worden de schargen wild gedraaid. De ziel van de overledenen moet immers belet worden terug te keren naar huis, waar ze alleen maar onheil over de familie zou kunnen brengen. Tenslote wordt het lichaam, slechts een lege huls, overgegeven aan een louterend en allesverterend vuur. Zo wordt het teruggeven aan een van de basiselementen.

De voorbereiding en de eigenlijke crematie neemt dagen in beslag. Families die de kosten die ermee gepaard gaan, niet kunnen dragen, zzullen hun dierbare overledenen eerst begraven. Maar dat is slechts tijdelijk. Op een bepaald ogenblik, soms zelfs jaren na het overlijden, zullen de overblijfselen van het lichaam opgegraven worden en zullen de riten zoals hierboven beschreven, volbracht worden. Dit zijn dan de zogenaamde gemeenschappelijke massacrematies. De kosten ervan kunnen gespreid worden over meerdere families. Toch zijn dit type van crmaties even grandioos opgezet. Iedere Balinees moet immers vroeg of laat de laaste de grote overgangsriten ondergaan, alvorens zijn of haar ziel kan overgaan in een nieuw bestaan…






Switch to Dutch